Oververmoeidheid

‘Hallo met mij, ken je dat gevoel dat je uitgewrongen bent!’ Zo start dit telefoongesprek in de namiddag. Ik hoor de stem van een man, ik schat een jaar of 40. Hij begint te vertellen. Hij werkt al jaren in de bouw, als werkvoorbereider. ‘Altijd overwerken en veel gezeur van m’n baas. Het is nooit genoeg.’ Sinds vorige week zit hij ziek thuis. Schoonmoeder is twee maanden geleden overleden en nu moet het huis leeg. ’Ik ben op’ zegt hij moe. ‘Het is je echt teveel hè? Wat zou je nu het liefste willen?’, vraag ik. Daar hoeft hij niet lang over na te denken: ‘Niets meer moeten! Weg van alles, naar een mooie plek waar ik rust krijg'.

Dit gesprek is fictief maar geïnspireerd op de praktijk.

 

Oververmoeidheid

Tijdens je dagelijkse bezigheden raak je zowel lichamelijk als geestelijk vermoeid. 's Nachts herstel je daar van. Maar het kan zijn dat je niet helemaal herstelt en dat er nog een restje vermoeidheid overblijft in het lichaam. De volgende dag ga je opnieuw werken. Kun je in het weekend niet herstellen van deze extra vermoeidheid, dan ga je de volgende week ook weer met een restvermoeidheid in. Ook te veel sociale verplichtingen, veranderingen in bijvoorbeeld werk of woonplaats, lichamelijke klachten, zorgen, rouw en liefdesverdriet kunnen vermoeidheid veroorzaken of versterken. Je raakt uiteindelijk oververmoeid. Dit kun je te boven komen door je agenda aan te passen, prioriteiten te stellen, voldoende tijd voor jezelf te nemen, goede voeding en op tijd naar bed te gaan (en ook rust nemen voor het slapen gaan).

Het kan verhelderend zijn om eens met iemand te praten. Hoe komt het dat je oververmoeid bent? Wat vind je echt belangrijk en waar liggen je prioriteiten? Welke eisen stel je aan jezelf of stellen anderen aan jou en zijn deze haalbaar? Wat vergt energie van jou, wat geeft je energie en is dit in balans?

Wanneer de vermoeidheid zich echter op blijft bouwen, raakt je lichaam op den duur steeds meer uit balans. Vermoeidheid wordt niet meer gecompenseerd. Van de ene op de andere dag kan iemand uitvallen. Dat lijkt plotseling, maar er is een heel proces aan vooraf gegaan. De diagnose is dan dat je overspannen bent of burn-out hebt (je bent opgebrand).

 

Overspannenheid (Burn-out)

Een gevoel van opgebrand zijn, leeg zijn, dat zijn de basale symptomen van een burn-out. Dit kan zich uiten in concentratieproblemen, lichamelijke klachten, huilbuien en chaotisch denken. Ook zie je overal tegen op. Wel zin hebben om dingen te gaan doen, maar niet de energie hebben. Ook de waarneming van de buitenwereld kan verstoord zijn: niet meer goed horen wat mensen om je heen zeggen, niet meer zien en oppikken wat er precies om je heen gebeurt. Het is mogelijk dat je overgevoelig wordt voor licht of geluid. Ook sociale contacten onderhouden wordt een te grote opgave.

Vaak is iemand met een burn-out teleurgesteld. 'Hoe kan mij dit nou overkomen' en 'Het werk is toch heel leuk' zijn veelgehoorde kreten. Sommige mensen denken dat een burn-out gelijk staat aan falen. Maar het kan iedereen overkomen. Wanneer je dit niet voor jezelf wilt erkennen en je gewoon doorgaat, kan het depressie, allerlei lichamelijke klachten en uiteindelijk volledige uitputting tot gevolg hebben.
Wanneer je deze symptonen herkent, is het raadzaam dit met je huisarts te bespreken.

Bron: www.overspannen.nl

Webtips

www.overspannen.nl

www.zorgwijzer.nl/zorgwijzers/burn-out

www.burnout.nl
Hulp en informatie bij burnout

www.psychischegezondheid.nl/stress-overspannenheid-burnout
Informatie, advies en de mogelijkheid brochures te bestellen.

www.lsltn.nl
Inspiratie die helpt je dag leuker, losser en luchtiger te maken met positieve gedachten en kleine momenten van reflectie.

Boektips

De lessen van burn-out (A. van Bergen)

Annegreet van Bergen begon haar journalistieke carriere op de economieredactie van 'de Volkskrant' en vervolgde die bij 'Elsevier' in welk weekblad ze haar column 'Mens en Werk' publiceert. In dit boek beschrijft ze wat er met haar gebeurde nadat ze zich in de zomer van 1996 ziek had gemeld. Op dat moment gingen haar ogen open: die last van slapeloosheid, die regelmatig terugkerende driftbuien, het gevoel nooit eens lekker uitgerust te zijn, het waren allemaal symptomen van ernstige overspannenheid. Eenmaal geheel teruggeworpen op zichzelf nam ze het besluit op te schrijven wat haar allemaal overkwam en hoe ze zich voelde. Dat hielp haar om inzicht te krijgen en er uiteindelijk weer bovenop te komen. De slotsom van dit boek is positief: een burn-out kan, mits goed begeleid, je leven weer zin geven, en jezelf weer zin in je leven.

ISBN: 9789027415912

Omgaan met burn-out (C. Karsten)

In omgaan met burnout geven deskundigen hun visie op de fysieke en psychologische achtergronden van burnout. Het boek maakt duidelijk dat bepaalde arbeidsomstandigheden ongemerkt tot chronische stress en daardoor tot uitputting kunnen leiden. Ook de juridische valkuilen van burnout komen aan bod. Het boek is een pleidooi voor een evenwichtige levenshouding en bevat richtlijnen voor individuen en organisaties om het werk zo in te richten dat burnout voorkomen kan worden.

ISBN: 9789038909462 

Wat burn-out met je doet (Pieter Dingemanse)

Dit boek is een praktische behandeling van veel voorkomende vragen bij burnout. Het beschrijft, na vijf interviews met personen die een burnout hebben (gehad), wat burnout is, hoe het kan ontstaan en wat je er aan kunt doen. De vragenlijsten meten hoe burnout je zelf bent.

ISBN: 9789023913122